Masdar
Masdar 2019-yilda O'zbekiston bozoriga kirib keldi va mamlakatning qayta tiklanuvchi energiya bo'yicha ulkan rejalarini qo'llab-quvvatlovchi birinchi yirik xalqaro investorlardan biriga aylandi. O'zbekiston 2030-yilga kelib elektr energiyasining 40 foizini qayta tiklanuvchi manbalardan ishlab chiqarish maqsadini belgilagan bo'lib, Masdarning loyihalari ushbu maqsadga erishishda markaziy o'rin tutadi. Bir necha yil ichida kompaniya O'zbekiston hukumati bilan mamlakat bo'ylab yirik quyosh va shamol elektr stansiyalarini qurish bo'yicha bir qancha muhim kelishuvlarni imzoladi.
Kompaniyaning birinchi loyihasi — 200 MVt quvvatga ega Nur Navoiy quyosh elektr stansiyasi — O'zbekistonda to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar asosida qurilgan birinchi sanoat ko'lamidagi quyosh inshooti bo'ldi. 2021-yilda ishga tushirilgan stansiya 31 000 dan ortiq uy xo'jaligini elektr energiyasi bilan ta'minlash uchun yetarli quvvat ishlab chiqaradi va yiliga 156 000 tonna uglerod dioksidi chiqindisining oldini oladi. Ushbu muvaffaqiyat asosida Masdar Samarqand, Jizzax va Sherobod hududlarida umumiy quvvati deyarli 900 MVt bo'lgan quyosh loyihalari portfelini rivojlantirmoqda, bu esa uni mintaqadagi eng yirik quyosh energiyasi ishlab chiquvchilaridan biriga aylantiradi.
Masdar shuningdek, O'zbekistonda quruqlikdagi shamol energetikasi sohasida ham yetakchilik qilmoqda. 2023-yilda kompaniya Farg'ona vodiysida 1 GVt shamol quvvatini qo'shadigan Mingbuloq shamol elektr stansiyasi bo'yicha kelishuvlarni imzoladi, bu esa yuz minglab uy xo'jaliklarini toza elektr energiyasi bilan ta'minlaydi va mamlakatning energiya tarkibini diversifikatsiya qiladi. Qoraqalpog'iston va Buxoro viloyatlarida bir qancha boshqa shamol loyihalari ham ishlab chiqilmoqda, bu esa O'zbekistonning ulkan foydalanilmagan shamol salohiyatini aks ettiradi.
O'zbekiston Masdar uchun shunchaki bozor emas — u qayta tiklanuvchi energetika operatsiyalari uchun mintaqaviy markazga aylanib bormoqda. Kompaniyaning Toshkentdagi ofisi muhandislik, jihozlarni yetkazib berish va qurilish ishlarini muvofiqlashtiradi hamda mahalliy pudratchilar, yetkazib beruvchilar va universitetlar bilan yaqindan hamkorlik qiladi. Ushbu loyihalar qurilish va ekspluatatsiya sohalarida minglab ish o'rinlari yaratadi hamda ilg'or qayta tiklanuvchi energetika tajribasini o'zbek mutaxassislariga o'tkazuvchi o'quv dasturlarini taqdim etadi.
Masdar shuningdek, jamiyat rivojlanishi va barqarorlik borasida xabardorlikni oshirishni ham qo'llab-quvvatlaydi. Mahalliy ta'lim muassasalari bilan hamkorlik orqali kompaniya muhandislik va ekologiya fanlari bo'yicha talabalar uchun amaliyot va malaka oshirish dasturlarini qo'llab-quvvatlaydi. Ushbu tashabbuslar toza energetika sohasidagi yangi avlod mutaxassislarini tayyorlashga yordam beradi va O'zbekistonning uzoq muddatli inson kapitalini rivojlantirishga hissa qo'shadi.
Bugungi kunda Masdar O'zbekistonning qayta tiklanuvchi energetika sohasidagi eng yirik va ishonchli xorijiy investorlardan biri hisoblanadi. Uning loyihalari 1,5 GVt dan ortiq toza energiya quvvatini ta'minlaydi, issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytiradi va mamlakatning energetika xavfsizligini mustahkamlaydi. Global tajribani mahalliy hamkorlik bilan birlashtirib, Masdar va O'zbekiston birgalikda Markaziy Osiyo uchun tozaroq va barqarorroq energetika kelajagini shakllantirmoqda.