AVTOMOBIL SANOATI TO‘G‘RISIDA QISQACHA MA’LUMOT

     O‘zbekiston avtomobilsozlik sanoati mamlakatning eng jadal rivojlanayotgan qayta ishlash tarmoqlaridan biri hisoblanadi. Bunga aholi daromadlarining o‘sishi, urbanizatsiya jarayonlarining jadallashuvi hamda iqtisodiyotni modernizatsiya qilishga qaratilgan islohotlarning izchil amalga oshirilishi xizmat qilmoqda. 2026-yil iyun holatiga ko‘ra, jismoniy shaxslarga tegishli avtotransport vositalari soni 4,9 million donadan oshgan, bunda mamlakat avtomobil parkidagi transport vositalarining qariyb 93% ini yengil avtomobillar tashkil etadi.

Ishlab chiqarish va bozorni rivojlantirish

     Bozor hanuzgacha mahalliy ishlab chiqaruvchilarning yetakchi mavqei bilan tavsiflansa-da, BYD, Kia, Chery va Haval kabi xalqaro brendlarning faol kirib kelishi raqobatning kuchayishiga hamda elektromobillar va gibrid avtomobillar ishlab chiqarishini mahalliylashtirish jarayonlarining jadallashishiga xizmat qilmoqda. Mazkur tendensiya O‘zbekistonning Markaziy Osiyodagi istiqbolli avtomobilsozlik markazi sifatidagi mavqeini mustahkamlamoqda. Tarmoq ishlab chiqarish hajmlarining barqaror o‘sishini namoyon etmoqda. Sanoat ishlab chiqarishi kuchli o'sishni ko'rsatdi. Milliy statistika qo'mitasi ma'lumotlariga ko'ra, O'zbekiston 2025 yilda 457 900 dona yo'lovchi avtomobili ishlab chiqardi, bu o'tgan yilga nisbatan 6,7% ga o'sishni bildiradi. Ayniqsa, bozorga yangi kirib kelgan ishlab chiqaruvchilar orasida yuqori o‘sish sur’atlari kuzatildi. Xususan, BYD korxonalari tomonidan ishlab chiqarilgan avtomobillar hajmi bir yil ichida qariyb sakkiz barobarga oshgan.

Investitsiyalar va sanoatni rivojlantirish

   Avtomobil sanoati ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish, mahalliylashtirishni kuchaytirish va ta’minotchilar tarmog‘ini mustahkamlashga qaratilgan yirik sarmoyalarni jalb etishda davom etmoqda. Davom etayotgan sanoat islohotlari hamda global avtomobil kompaniyalarining bozorga kirib kelishi zamonaviy ishlab chiqarish quvvatlarini rivojlantirishga yordam berib, O‘zbekistonni Markaziy Osiyodagi istiqbolli avtomobilsozlik markazi sifatida ko‘rsatmoqda.

Kelajak istiqbollari

      O‘rta va uzoq muddatli istiqbolda tarmoqning yanada rivojlanishi kutilmoqda. Yangilangan “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi doirasida 2030-yilga borib yengil avtomobillar ishlab chiqarishning yillik hajmini 1 million donaga yaqinlashtirish vazifasi belgilangan. Mazkur maqsadga mahalliylashtirish darajasini chuqurlashtirish, eksport salohiyatini kengaytirish hamda zamonaviy avtomobil texnologiyalariga investitsiyalarni jalb etish orqali erishilishi ko‘zda tutilgan.

O‘sish imkoniyati

      Moliyalashtirish imkoniyatlarining cheklanganligi va bozor konsentratsiyasi bilan bog‘liq ayrim muammolar saqlanib qolayotganiga qaramay, aholi avtomobillashuv darajasi ko‘plab rivojlangan avtomobil bozorlariga nisbatan pastligicha qolmoqda. Bu esa tarmoqning uzoq muddatli o‘sish salohiyati yuqoriligidan dalolat beradi. Ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish, yetkazib beruvchilar tarmog‘ini rivojlantirish hamda elektromobillar uchun infratuzilmani takomillashtirishga qaratilgan investitsiyalar O‘zbekistonning mintaqaviy avtomobil ishlab chiqarish va eksport markazi sifatidagi raqobatbardoshligini yanada oshirishga xizmat qiladi.