Investor uchun

QISHLOQ XO‘JALIGI SOHASI TO‘G‘RISIDA QISQACHA MA’LUMOT

Umumiy maʼlumot

   Qishloq xo‘jaligi O‘zbekiston iqtisodiyotining asosiy tayanchi bo‘lib qolmoqda, ayniqsa 2025-yil holatiga ko‘ra aholining deyarli 49 foizi istiqomat qiladigan qishloq joylarda. Ushbu sektor milliy yalpi ichki mahsulotning taxminan 18,9 foizini va umumiy eksport daromadlarining 5,8 foizini tashkil etadi, bu esa uning iqtisodiy faollik va oziq-ovqat xavfsizligi uchun muhimligini ko‘rsatadi. O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi yerlarining salmoqli zaxiralariga ega bo‘lib, qulay agroiqlimiy sharoitlar yetishtiriladigan ekinlarning xilma-xilligiga xizmat qiladi.

Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari

      2025-yilda mamlakatda g‘alla hosili 10,1 million tonnadan oshdi, bu hosildorlikning oshishi va yerdan foydalanishning yaxshilanishini aks ettiradi. Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, asosiy qishloq xo‘jaligi ekinlari bug‘doy (34,4%), paxta (29,9%), mevalar (8,9%), yem-xashak ekinlari (7,1%), sabzavotlar (5,9%), uzum (3,2%), kartoshka (2,4%), shuningdek, qovun va qovoq (1,4%). Qolgan 8,3 foizi turli xil ekinlarga to‘g‘ri keladi, bu esa sektorning diversifikatsiyasi ortib borayotganidan dalolat beradi. O‘zbekiston Markaziy Osiyo va MDH mamlakatlarida qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining yetakchi yetkazib beruvchisi bo‘lib, Xitoy eksport bozorida o‘z ishtirokini kengaytirmoqda.

Investitsiyalar va hukumat tomonidan qo'llab-quvvatlash

   O‘zbekiston hukumati qishloq xo‘jaligi sektorining raqobatbardoshligi va barqarorligini oshirishga qaratilgan 2020-2030-yillarga mo‘ljallangan Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish strategiyasini ishga tushirdi. Strategiya ichki va tashqi bozorlarni liberallashtirish, unumdorlikni oshirish va ekologik barqarorlikni oshirishga qaratilgan. Ushbu maqsadlarni qo‘llab-quvvatlash uchun sektor bir qator maqsadli fiskal rag‘batlardan foydalanadi. O‘simlikchilikdan kamida 90% daromad oladigan korxonalar korporativ daromad solig‘ining (KDS) nol stavkasini qo‘llash huquqiga ega. Qo‘shimcha imtiyozlar mol-mulk, yer, suv va aksiz soliqlariga tatbiq etiladi. Bundan tashqari, Buxoro va Qoraqalpog‘iston Respublikasida ikkita qishloq xo‘jaligi erkin iqtisodiy zonalarining (EIZ) tashkil etilishi agrobiznes va agrosanoatga investitsiyalarni jalb qilish uchun imtiyozli rejimlarni ta’minlaydi.2025-yilda Qishloq xo‘jaligi vazirligi 5 milliard AQSH dollaridan ortiq mablag‘ni jalb qilishga qaratilgan kengroq dastur doirasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarni o‘z ichiga olgan umumiy qiymati 988,5 million AQSH dollariga teng investitsiya loyihalarini boshladi. Tashqi moliyalashtirishdan samarali foydalanishni ta’minlash, fermerlar va agrobiznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha loyihalarni amalga oshirishni jadallashtirish bo‘yicha strategik sa’y-harakatlar olib borilmoqda.

Eksport ko'rsatkichlari

      2025-yilda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari eksporti 1,5 milliard AQSH dollariga yetdi. Meva va sabzavotlarning asosiy bozorlari Rossiya (42,1%), Qozog‘iston (12,7%), Pokiston (12,6%) va Afg‘oniston (8,0%) bo‘lib, bu sektorning mintaqaviy qiymat zanjirlariga integratsiyalashuvining ortib borayotganini aks ettiradi.